Geçim kaynakları

Türkiye’de çalışma

Türkiye’de ikamet eden geçici koruma altındaki bir Suriye vatandaşı olarak Türkiye’de çalışma hakkınız bulunmaktadır. Başvurabileceğiniz çeşitli çalışma izni türleri vardır, ancak bunlardan en yaygın olanları maaşlı çalışma ve serbest çalışma için verilen izinlerdir.

İşgücü piyasasına erişmek ve iş fırsatlarından yararlanmak için Türkiye İş Kurumu İŞKUR’a ve/veya mevcut fırsatlar hakkında danışmanlık sunan UNHCR ortaklarına kaydolmanızı öneriyoruz.

Türkiye’de yasal olarak çalışmanın getirdiği birçok avantaj vardır ve yasadışı çalışmanın yanı sıra yasadışı işletmeler de kanuna aykırıdır. Türkiye’de çalışma izniniz ve/veya resmi işletmeniz olursa, sosyal güvenlik ve sigorta haklarından yararlanabilirsiniz ve bu sisteme erişebilirsiniz. Türk vatandaşları ile aynı haklardan yararlanabileceksiniz ve asgari ücret alma hakkınız olacaktır.

Maaşlı çalışmaya yönelik çalışma izinleri

Geçici koruma kapsamındaki Suriye vatandaşları, geçici koruma usullerinin tamamlanmasından ve geçici koruma kimlik belgelerini (üzerinde 99 ile başlayan numaranın bulunduğu) almalarından altı ay sonra çalışma izni başvurusunda bulunabilirler. Çalışma izni başvurusunu ikamet ilinizde yapmalısınız ve daha önceden çalışma izni almamış olmalısınız.

Maaşlı çalışmaya yönelik çalışma izni başvuruları işveren tarafından yapılmaktadır. Sizi işe alacak olan işverenle bir iş anlaşması yaptıktan sonra işverenin sizin için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na (ÇSGB) çalışma izni başvurusunda bulunması gerekmektedir.

Çalışma izni verildikten sonra işvereniniz çalışma izni başvurusunun başarılı olduğunu belirten bir e-posta alacaktır. Başvurunun sonucu ÇSGB çevrimiçi çalışma izni sisteminin “Başvuru Takip Sistemi” üzerinden de takip edilebilir. ÇSGB tarafından sizin (işe alınacak kişi) için çıkarılan kart biçimindeki çalışma izni belgesi çalışacağınız adrese kargoyla gönderilecektir.

Yalnızca kayıtlı olduğunuz ilde çalışabileceğinizi unutmayın. Başka bir ilde iş bulursanız, işvereninizle birlikte kayıt yerinizi değiştirmek üzere İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne başvurmanız gerekmektedir. Bu başvuru için işvereninizle yaptığınız iş sözleşmesini yanınızda getirmeniz gerekecektir. Bu değişiklik yapıldıktan sonra, işvereniniz çalışma izni için başvurabilir.

Çalışma izni başvurusunda bulunmak için gereken belgeler şunlardır:

  • Geçici koruma faydalanıcısının geçici koruma kimlik belgesi (üzerinde 99 ile başlayan kimlik numarasının bulunduğu),
  • Şahsın fotoğrafı,
  • İşveren ve çalışan arasında imzalanmış sözleşme,
  • İşverene ait e-Devlet şifresi,
  • Gerekli olması durumunda işyerine ait ilgili belgeler (faaliyet belgesi, diğer belgeler, kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren bilgi, son vergi beyannamesi, vekaletname, vb.).

Hazır formlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın internet sitesinde mevcuttur. Hem Arapça hem de Türkçe şablonlar bulunmaktadır, fakat taraflar Türk iş kanununa göre istedikleri herhangi bir sözleşmeyi kullanmakta serbesttir.

Serbest çalışmaya yönelik çalışma izinleri

Eğer kendi ad ve hesabınıza çalışıyorsanız veya çalışmak istiyorsanız, Türkiye’de Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş ve kayıtlı olan yasal bir işletmeniz olmalıdır. Türkiye’de pek çok tür işletme vardır.

Türkiye’de, tıpkı bir başka yabancı gibi, örneğin küçük bir dükkan türünde kendi işletmenizi kurabilirsiniz. Bu durumda işyerinizin Türk yönetmeliklerine uygun olarak kaydedilmesi gerekmektedir. İşyerinizi kaydettirme konusunda size yardımcı olmak üzere UNHCR’den destek almanız mümkündür.

Türkiye’de işletmenizi resmi olarak kaydettirdikten sonra, kendiniz de çalışma izni başvurusunda bulunabilirsiniz. Çalışma izni başvuru süreci, kendi işletmenizi kurma ve girişimcilik programlarına başvurma konusunda UNHCR ortaklarından danışmanlık alabilirsiniz.

İşyeri açma hibeleri

İşyeri açma hibeleri UNHCR ve Türkiye’deki uluslararası STK’lar tarafından sınırlı sayıda yeni kurulan işletme için verilmektedir. Suriyeliler işyeri açma hibelerinden yararlanmak için ilgili kuruluşlara başvurabilirler.

Buna ek olarak, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti girişimcilik teşviki vermektedir. İlgili bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Özel çalışma alanlarına yönelik özel usuller

Mevsimlik tarım işçisi olarak veya hayvancılıkla ilgili işlerde çalışmak istiyorsanız, muafiyet olasılığı mevcuttur. Kayıt olduğunuz yerdeki İŞKUR İl Müdürlüğü’ne başvurmanız ve tarım veya hayvancılık işinde mevsimlik çalışacağınızı belirtmeniz gerekmektedir. Size bir muafiyet belgesi verilecektir ve böylece Türkiye’de resmi olarak çalışabileceksiniz. Muafiyet belgesiyle sağlık hizmetlerine erişebilirsiniz. Emekli olmak için isteğe bağlı olarak Sosyal Güvenlik Priminizi de ödeyebilirsiniz.

Doktor veya öğretmenseniz ve Türkiye’de çalışmak istiyorsanız, ilgili bakanlıkların il müdürlüklerinden ön çalışma izni almanız gerekmektedir.

Mesleki eğitim

Suriyeli mülteciler Halk Eğitim Merkezleri tarafından verilen ücretsiz Türkçe dil kurslarına, beceri kazandırma, hobi ve mesleki eğitim kurslarına katılabilirler. Halk Eğitim kurslarına kaydolmak için geçici koruma kimlik belgesi gereklidir. Her Halk Eğitim Merkezi hangi kursları açacağına kendisi karar verebilir ve yerel halktan gelen talebe göre yeni kurslar açabilir.

ÇSGB tarafından sunulan beceri kazandırma kurslarına gidebilirsiniz. Bu konudaki mevcut fırsatları değerlendirmek için İŞKUR’un internet sitesini ziyaret edin.

UNHCR ve ortak kuruluşları da mesleki eğitim fırsatları sunmaktadır. Lütfen detaylı bilgi için aşağıdaki UNHCR ortak kuruluşlarıyla iletişime geçin.

Daha fazla yardım

Geçim ve iş konularında daha fazla destek almak için lütfen aşağıda iletişim bilgileri bulunan UNHCR ortak kuruluşlarıyla irtibata geçin.


Geçim desteği sağlayan ortak kuruluşların iletişim bilgileri

ACTED

Hatay
Şükrü Kanatlı Mah. Gençlik Cad. Üstün Apt. No:10, Antakya/HATAY
Tel: +90 546 657 87 13

Concern

Harran
Şeyh Hayati Harrani. Dibeç Küme Evleri No 36\B, Harran/ŞANLIURFA

Akçakale
Favzi Çakmak Mah. Meriç Sok. No: 18, Akçakale/ŞANLIURFA

Suruç
Cumhuriyet Mah. Lokal Sok. No: 33, Suruç/ŞANLIURFA

Ceylanpınar
Seydo Attila (Aydınlık) Mah. 209 Sok. 4 Kat 1, Ceylanpınar/ŞANLIURFA

Viranşehir
I. Şarkpınar Mah. 65. Sok. No: 36, Viranşehir/ŞANLIURFA

Siverek
Siverek Hasan Çelebi Mah. 62. Sok. No:11, Siverek/ŞANLIURFA

Eyyübiye
Hayati Harrani Mah. 4010 Sok. No:17, Eyyübiye/ŞANLIURFA

Haliliye
Süleymaniye Mah. 1815. Sok. No:2 Polat Apt. Altı, Haliliye/ŞANLIURFA

Danimarka Mülteci Konseyi (DRC)

Hatay
Cumhuriyet Caddesi, Balcılar Apartmanı, No: 7 Kat: 3, Antakya/HATAY
Tel: 0536 646 7265

Şanliurfa
Bamyasuyu Mah. Şair Nabi Cad: 198, (Süleyman Şah Okul yani)
Tel: 0538 050 6220, 0538 050 6222

Kilis
Ekrem Çetin Mah. Nar Sok. No: 35
Tel: 0549 546 1304

Habitat

İstanbul
Gayrettepe Mahallesi Barbaros Bulvarı 143/A, Beşiktaş/İSTANBUL
Tel: 02122653314-15

Norveç Mülteci Konseyi (NRC)

Ankara
Barbaros Mahallesi, Billur Sok. No: 5/7-8 Kavaklıdere, Çankaya/ANKARA

Feedback

How can we improve this website? Please feel free to give us feedback if there is any information you believe is missing or could be wise to have on this website.

(Your privacy will be respected and the confidentiality of your answers will be maintained)