آموزش

تمامی پناهندگان و پناهجویان حق بهره مندی از امکانات آموزشی در ترکیه را دارند. پس از صدور شماره شناسایی اتباع خارجی توسط مقامات کشور ترکیه، پناهندگان و پناهجویان می توانند در مدارس ترکیه ثبت نام کنند. کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان توصیه می کند هرچه زودتر فرزندتان را در مدرسه ثبت نام کنید. نیازی به صبر برای اتمام مراحل ثبت نام و یا تعیین وضعیت پناهندگی نیست.

• همه ی کودکان حق تحصیل در کشور ترکیه را دارند.
• مدارس دولتی شهریه ای دریافت نمی کنند.
• قبل از ثبت نام فرزندتان در مدرسه باید توسط مقامات کشور ترکیه ثبت نام شده باشید.
• اگر مایل به ثبت نام فرزندتان هستید مستقیما به اداره ی آموزش و پرورش استان مراجعه کنید.
• مدرسه فقط مکانی برای آموزش نیست – رفتن به مدرسه تاثیر بسزایی در پیشرفت روابط اجتماعی و روحیه ی فرزند شما دارد.

علاوه بر تحصیل در مدارس، پناهندگان و پناهجویان می توانند در کلاس هایی (شامل کلاس های آموزش زبان ترکی) که در مراکز آموزشی برگزار می گردد شرکت کنند. شرکت در این کلاس ها رایگان است.

مهم نیست چه مدت در کشور ترکیه خواهید ماند، مهم این است که فرزندانتان در مدرسه تحصیل کنند! حتی اگر امیدوار هستید درکشور دیگری اسکان داده شوید و یا به کشور خودتان بازگردید مهم است که شما و خانواده تان از زمانی که در ترکیه دارید، برای بهبود مهارت هایی که به فرزندانتان برای تطبیق دادن خود با جامعه و سیستم آموزشی جدید کمک می کند استفاده کنید. فرزندان شما هر قدر زمان طولانی تری را دور از مدرسه باشند، این روند برایشان مشکلتر می گردد.

علاوه بر مزایای آموزشی، رفتن به مدرسه به فرزندان شما کمک خواهد کرد تا با مشکلات ناشی از تغییر مکان زندگیشان بهتر کنار بیایند. داشتن یک برنامه ی مشخص (مانند هر روز به مدرسه رفتن به و شرکت در کلاسهای یادگیری زبان) باعث ایجاد ثبات در کودکان و جوانان می شود. رفتن به مدرسه همچنین به فرزندان شما کمک خواهد کرد تا به جای تمرکز بر روی گذشته و وقایعی که منجر به این شد که در ترکیه درخواست کمک کنید، بر روی آینده تمرکز کنند.

چگونه فرزندانمان را در مدرسه ثبت نام کنیم

شما باید فرزندانتان را در مدارس شهری که در آن ثبت شده اید نام نویسی کنید. برای نام نویسی فرزندتان در نزدیکترین مدرسه دولتی به اداره ملی آموزش و پرورش استان خود مراجه کنید. تنها مدارک مورد نیاز برای نام نویسی عبارتند از: مدرک شناسایی اتباع خارجی (یابانجی کیملیک نومارا) و آدرس محل زندگی (برگه مربوط به آدرس محل زندگی را باید از موحتار تهیه کنید). اداره ی آموزش و پرورش، نزدیک ترین مدرسه به خانه ی شما را تعیین خواهد کرد. همچنین این اداره ممکن است امتحان تعیین سطح کوتاهی را جهت تعیین مقطع تحصیلی مناسب برای فرزندتان برگزار کند.

کمک مالی برای تحصیل (از کودکستان تا کلاس ۱۲)

وزارت خانواده و سیاست های اجتماعی، وزارت آموزش ملی، صلیب سرخ ترکیه و یونیسف برنامه ای در راستای کمک های اجتماعی در سراسر کشور در حال اجرا دارند که “انتقال هزینه های اصلی برای تحصیل” (CCTE) پناهندگان نام دارد. این برنامه توسعه یافته ی سی سی تی ای است که توسط وزارت خانواده و سیاست های اجتماعی از سال 2003 برای شهروندان ترکیه و اتباع خارجی ای که در ترکیه زندگی می کنند اجرا می شد. تمام پناهندگانی که خارج از کمپ زندگی می کنند، بدون توجه به ملیت شان می توانند از این کمک هزینه استفاده کنند (درصورتی که واجد شرایط باشند). سی سی تی ای به خانواده های واجد شرایط با توجه به حضور فرزندانشان در مدرسه وجه نقد پرداخت می کند (از دوره کودکستان تا پایان کلاس 12).

برنامه سی سی تی ای برنامه ای است که تمام پناهندگان از تمام ملیت ها را شامل می شود. کسانی که می خواهند از سی سی تی ای بهره مند شوند باید با اداره کل مهاجرت وزارت کشور ترکیه ثبت نام کرده باشند و شماره شناسایی اتباع خارجی که با عدد 99 آغاز می شود را داشته باشند و همچنین در پایگاه MERNIS ثبت نام کرده باشند. درخواست ها باید واجد شرایط برنامه سی سی تی ای باشد و افراد باید فرزندانشان را به طور مرتب به مدرسه بفرستند.

اگر شما تحت حمایت بین‌المللی هستید (یعنی متقاضی حمایت بین‌المللی یا دارنده وضعیت حمایت بین‌المللی) و آرزوی ادامه تحصیل در دانشگاه‌های ترکیه را دارید، این امکان برای شما فراهم است که در دانشگاه‌های ترکیه تحصیل کنید.
شما موظف هستید در آزمون مؤسسات تحصیلات عالی (YKS) که توسط مرکز سنجش، انتخاب و جایابی دانشجو (ÖSYM)  برگزار می‌شود، شرکت کنید.
از سال 2026، پذیرش دانشگاهی برای دانش‌آموزان تحت حمایت بین‌المللی که از لیسه/دبیرستان‌های ترکیه فارغ‌التحصیل شده‌اند، از طریق آزمون YKS انجام خواهد شد.
ثبت ‌نام برای آزمون YKS معمولاً بین ماه‌های فوریه و مارس انجام می‌شود. اطلاعیه‌ها و اطلاعات کامل مربوط به آزمون از طریق وب‌سایت رسمی   ÖSYM در دسترس است: 🔗 https://www.osym.gov.tr

همچنین، راهنمای آزمون YKS از طریق لینک زیر قابل دسترسی است:
🔗 https://www.osym.gov.tr/TR,33851/2026-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-kilavuzu.html

فیس/ شهریه دانشگاه‌ها متفاوت است و به برنامه و دانشکده انتخابی بستگی دارد.علاوه بر این، دانشجویان باید هزینه‌های حمل‌ونقل محلی، کتاب‌ها و هزینه‌های زندگی را نیز در نظر بگیرند.

دانشجویانی که قصد ثبت‌نام در مقاطع کاردانی و کارشناسی در ترکیه را دارند، باید شرایط زیر را داشته باشند:

• داشتن شماره شناسایی اتباع خارجی معتبر (شماره 99) صادرشده توسط اداره کل مدیریت مهاجرت استانی (PDMM)، به‌عنوان متقاضی یا دارنده حمایت بین‌المللی
• اتمام صنف/کلاس دوازدهم و ارائه مدرک فارغ‌التحصیلی
• شرکت در آزمون YKS برگزارشده توسط ÖSYM     
• ارائه مدارک موردنیاز

نهاد مسئول آموزش عالی در ترکیه شورای آموزش عالی (Yükseköğretim Kurulu – YÖK) است.
ریاست ترک‌های خارج از کشور و جوامع مرتبط (YTB)، از طریق برنامه بورسیه‌های تحصیلی ترکیه، بورسیه‌های آموزش عالی را به دانشجویان بین‌المللی ارائه می‌دهد. علاوه بر این، YTB از طریق سایر برنامه‌های اختصاصی، بورسیه‌هایی را به دانشجویان بین‌المللی ارائه می‌دهد.

اطلاعات مربوط به پذیرش دانشگاهی و حمایت‌های مالی از طریق وب‌سایت‌های زیر در دسترس است:
🔗 https://www.yok.gov.tr
🔗 https://ytb.gov.tr

جزئیات مربوط به رشته‌های تحصیلی و شرایط پذیرش دانشجویان بین‌المللی را می‌توان در وب‌سایت‌های رسمی دانشگاه‌ها یافت.

دانشجویانی که تحصیلات دانشگاهی خود را در کشور مبدأ (یا کشور دیگری) آغاز کرده‌اند اما موفق به اتمام آن نشده‌اند، می‌توانند از دانشگاه‌ها درخواست برای معادل‌سازی واحدهای گذرانده‌ شده کنند. هر دانشگاه به‌صورت مستقل درباره پذیرش یا رد این واحدها تصمیم‌گیری می‌کند و این تصمیم ممکن است بسته به دانشکده یا رشته متفاوت باشد.
اطلاعات مربوط به معادل‌سازی مدارک در وب‌سایت YÖK قابل دسترسی است:
🔗 https://denklik.yok.gov.tr

حمایت مالی تحصیلات عالی

چندین سازمان برای دانشجویان تحت حمایت بین‌المللی در ترکیه بورسیه‌های تحصیلی ارائه می‌دهند که از جمله آن‌ها می‌توان به YTB، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR)، مرکز بین‌المللی توسعه سیاست‌های مهاجرت (ICMPD) و برخی سازمان‌های غیردولتی (NGO) اشاره کرد.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، بورسیه ابتکار پناهندگان دانشگاهی آلمانی آلبرت انیشتین (DAFI) را ارائه می‌دهد. این بورسیه طیف گسترده‌ای از هزینه‌ها از جمله اسکان، غذا، حمل‌ونقل محلی، مواد آموزشی، ثبت‌نام و فیس/شهریه دانشگاه را پوشش می‌دهد.

دانشجویان علاقه‌مند به بورسیه DAFI باید اطلاعیه‌ها و شرایط ثبت‌نام را از طریق وب‌سایت راهنمای کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد دنبال کنند.

از مارس 2026، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد درخواست جدیدی برای سمستر/ترم بهار 2025–2026 نمی‌پذیرد؛ بنابراین در این دوره امکان ثبت درخواست جدید وجود ندارد.
به افرادی که به دنبال اطلاعات در مورد کمک‌های آموزش عالی، از جمله فرصت‌های احتمالی، ملاحظات واجد شرایط بودن و اطلاعیه‌های آینده هستند، توصیه می‌شود که برای دریافت تازه ترین اطلاعات و هرگونه بروزرسانی احتمالی، مرتباً صفحه راهنمای کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد در ترکیه برای افراد غیرسوری را دنبال کنند.

سایر حمایت‌های مالی

دانشجویان همچنین می‌توانند برای بورسیه‌های اتحادیه اروپا (EU Scholarships) تحت مدیریت ICMPD اقدام کنند، مشروط بر اینکه شرایط زیر را داشته باشند:

• دارنده وضعیت حمایت بین‌المللی باشند
• محدودیتی از نظر استان محل سکونت نداشته باشند. آنها موفقیت و سایر معیارهای مشخص شده را برآورده می‌کنند.
• شرایط موفقیت تحصیلی و سایر معیارهای اعلام‌شده را احراز کنند
• در یکی از مقاطع زیر ثبت‌نام کرده باشند:
  • کاردانی
  • کارشناسی چهار‌ساله
  • کارشناسی‌ارشد با پایان‌نامه یا بدون پایان‌نامه
  • دکتری

اطلاعات مربوط به بورسیه‌های اتحادیه اروپا از طریق وب‌سایت زیر در دسترس است:
🔗 https://euburs.org

به خاطر داشته باشید که درخواست متقاضیان واجد شرایط، توسط دفاتر بورسیه بر اساس معیارهایی مانند وضعیت تحصیلی، شایستگی‌ها، علایق علمی و مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی به‌دقت بررسی می‌شود.

همچنین توصیه می‌شود به‌طور منظم صفحه بورسیه‌های ترکیه (Türkiye Scholarships) متعلق به YTB را بررسی کنید. این برنامه، یک طرح جامع بورسیه برای دانشجویان بین‌المللی در ترکیه است که انواع مختلفی از بورسیه‌ها را ارائه می‌دهد.
اطلاعات بیشتر در لینک زیر موجود است:
🔗 https://ytb.gov.tr/daireler/uluslararasi-ogrenciler/turkiye-burslari

دانشجو یان خارجی می توانند در دانشگاه آنادولو که دانشگاه آنلاین و از راه دور ترکیه است ثبت نام کنند. مدارک اخذ شده از دانشگاه آنادولو در ترکیه و در سطح بین المللی معتبر هستند.

موسسات دیگری نیز برنامه های آنلاین ارائه می دهند (University of the People, Coursera). بسیاری از این برنامه ها به صورت رسمی در ترکیه اعتبار ندارند. این برنامه ها برای به روز کردن اطلاعاتتان مفید هستند و به دانش آموزان کمک می کنند تا برای دانشگاه آماده شوند.

خارجی ها می توانند در مدارس فنی حرفه ای که توسط وزارت آموزش ملی اداره می شود ثبت نام کنند. شرایط ثبت نام و التزامات مربوط به آن مانند سایر مدارس است.

آموزش های حرفه ای نیز به صورت رایگان توسط مراکز آموزش عمومی (Halk Egitim Merkezi) ارائه می شوند و وزارت آموزش ملی آنها را تایید می کند. برای ثبت نام در این دوره ها نیاز به شماره شناسایی معتبر برای اتباع خارجی دارید.

یادگیری زبان ترکی یکی از پایه ای ترین مهارت هایی است که برای زندگی در ترکیه به آن نیاز دارید. یادگیری زبان ترکی به شما کمک می کند تا زندگی روزانه و کارهای اولیه ی خود را راحت تر انجام دهید (خرید کردن، استفاده از وسایل نقلیه عمومی) یا با افرادی که در منطقه ی شما زندگی می کنند ارتباط برقرار کنید و در موارد ضروری (ارتباط با دکتر و یا پلیس) نیز به کمک شما می آید.

کلاس های ترکی به صورت رایگان توسط مراکز آموزش عمومی (Halk Egitim Merkezi) ارائه می شوند. لطفا به مراکز آموزش عمومی محل خود بروید و برای یک کلاس ثبت نام کنید. شرکای اجرایی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان نیز می توانند در ارتباط با کلاس های زبانی که در شهر شما ارائه می شوند به شما اطلاعات بیشتری بدهند.

همچنین دانشگاه Anadolu دوره های رایگان و آنلاین آموزش زبان ترکی را برای سطوح مقدماتی (A1) و ابتدایی (A2) ارائه می دهد. این دوره ها برای هرکسی که مایل به یادگیری زبان ترکی است، قابل دسترس می باشند. در مورد برنامه ی زبان ترکی ANA-DİL می توانید در وب سایت آموزشی ANA-DİL دانشگاه Anadolu اطلاعات بیشتری کسب کرده و برای یک دوره ی آموزشی ثبت نام کنید.

موسسه ی یونس اِمره (YEI) دوره های آنلاین آموزش زبان ترکی را از سطح مبتدی (A1) تا سطح پیشرفته (C1) فراهم می کند. از آنجاییکه این دوره های آموزشی دارای ساختار انعطاف پذیری می باشند، ’پورتال آموزش از راه دور زبان ترکی موسسه ی یونس اِمره‘ زبان آموزان را قادر می سازد تا زبان ترکی را از راه دور و با سرعت خود، و در هرجاییکه مایل باشند، یاد بگیرند. برای ثبت نام و دریافت اطلاعات بیشتر می توانید به وب سایت موسسه ی یونس اِمره مراجعه کنید.