اقامت و آزادی رفت‌وآمد

پناهندگان سوری

ورود بدون ویزا:

 پناهندگان سوری که بدون ویزا وارد اقلیم کردستان شده‌اند و گواهی معتبر پناهجویی از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد و مدرک هویتی سوری دارند، می‌توانند با مراجعه به اداره اقامت مربوطه، مجوز اقامت دریافت کنند:

• اگر در کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد ثبت‌نام کرده‌اید و در شهر اربیل زندگی می‌کنید، برای تعیین وقت ملاقات با مرکز IIC با شماره 80069999 تماس بگیرید.
• اگر در نواحی سوران، چومان، رواندوز، خلیفان، حریر یا شقلاوه زندگی می‌کنید، به اداره اقامت در اردوگاه باسرمه مراجعه کنید.
• اگر در اردوگاه‌های پناهندگان سوری در استان اربیل، یعنی باسرمه، قوشتپه، کاورگوسک یا داراشکران، زندگی می‌کنید، به اداره اقامت داخل اردوگاه خود مراجعه کنید.

پس از تعیین وقت ملاقات توسط اداره اقامت، شما را برای مصاحبه امنیتی به آسایش ارجاع خواهند داد.

برای دریافت کارت مجوز اقامت، باید مدارک زیر را هم در وقت ملاقات اداره اقامت و هم در مصاحبه آسایش همراه داشته باشید:

• گواهی معتبرکمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR Certificate).
• مدرک هویتی سوری؛ مانند دفترچه خانوادگی، کارت ملی سوری، سابقه ثبت خانوادگی و موارد مشابه. برای کودکان، گواهی تولد، مدرک اثبات تولد یا دفترچه خانوادگی قابل ارائه است.
• اگر پناهنده سوری هستید و خارج از اردوگاه زندگی می‌کنید، نامه تأیید محل سکونت از مختار منطقه لازم است که باید به تأیید شهردار ناحیه یا آسایش محلی رسیده باشد.

اداره اقامت شما را برای انجام آزمایش خون به آزمایشگاه مرکزی بهداشت عمومی در اربیل ارجاع می‌دهد. هزینه آزمایش برای هر نفر ۳۱٬۵۰۰ دینار عراق است.

تمام پناهندگان سوری ساکن اردوگاه‌های پناهندگان از انجام آزمایش خون معاف هستند. همچنین کودکان زیر ۱۴ سال، زنان بالای ۵۰ سال و مردان بالای ۶۰ سال از این آزمایش معاف‌اند.

ورود با ویزا:

 اگر به‌طور قانونی و با ویزا وارد اقلیم کردستان شده‌اید، باید ظرف ۳۰ روز برای دریافت کارت مجوز اقامت به اداره اقامت اربیل مراجعه کنید؛ در غیر این صورت، مشمول پرداخت جریمه اضافه‌اقامت خواهید شد.

کارت مجوز اقامت برای تمام پناهجویان ۱۴ ساله و بالاتر صادر می‌شود. نام کودکان زیر ۱۴ سال در پشت کارت اقامت مادر درج می‌شود. اگر مادر حضور نداشته باشد، نام کودک در پشت کارت پدر درج خواهد شد. اگر هیچ‌یک از والدین در دسترس نباشند، نام کودک در پشت کارت سرپرست او درج می‌شود.

کودکان ۱۴ ساله و بالاتر می‌توانند کارت مجوز اقامت جداگانه دریافت کنند. اگر نخواهند کارت جداگانه داشته باشند، نام آن‌ها در پشت کارت اقامت مادر درج می‌شود و نیازی به انجام آزمایش خون نخواهند داشت.

لطفاً توجه داشته باشید:

• در صورت گم‌شدن کارت مجوز اقامت، برای صدور مجدد آن باید ۵۰٬۰۰۰ دینار عراق به اداره اقامت اربیل پرداخت کنید.
• هزینه انتقال کارت مجوز اقامت از سایر استان‌های اقلیم کردستان به اربیل ۸۰٬۰۰۰ دینار عراق است که هنگام انجام فرایند انتقال به اداره اقامت اربیل پرداخت می‌شود.

پناهندگان سایر تابعیت‌ها در اربیل (Refugees of other nationalities):

• ورود با ویزا: اگر به صورت قانونی با ویزا وارد اقلیم کردستان شده‌اید، باید ظرف مدت ۳۰ روز به اداره اقامت اربیل مراجعه کنید تا کارت اقامت بگیرید، در غیر این صورت مشمول جریمه اضافه اقامت خواهید شد. همچنین می‌توانید پیش از انقضای ویزا، برای تمدید ۳۰ روزه آن اقدام نمایید. هزینه تمدید ویزا ۱۰۰,۰۰۰ دینار عراقی است.
• ورود بدون ویزا: پناهندگان ایرانی دارای نامه حمایت احزاب سیاسی می‌توانند به اداره اقامت اربیل مراجعه کرده و کارت اقامت دریافت کنند. اداره اقامت شما را جهت آزمایش خون به آزمایشگاه مرکزی بهداشت عمومی در اربیل (با هزینه ۳۱,۵۰۰ دینار عراقی برای هر نفر) و همچنین جهت مصاحبه بررسی صلاحیت امنیتی به آسایش معرفی خواهد کرد.

برای پناهندگان ایرانی، همراه داشتن مدارک زیر الزامی است:

1. کارت شناسایی عضویت در حزب سیاسی.
2. نامه حمایت حزب سیاسی.
3. شناسنامه یا کارت ملی ایرانی.
4. نامه تأییدیه مسکن از مختار منطقە سکونت که به تأیید بخشدار منطقه یا آسایش محلی رسیده باشد.

کل این فرآیند ممکن است از زمان ثبت درخواست حدود ۲ تا ۳ هفته به طول بینجامد.

• اگر جزو هیچ‌یک از تابعیت‌های فوق نیستید و بدون ویزا وارد شده‌اید: لطفاً با شریک ارائه کمک‌های حقوقی کمیساریا به شماره 07517699264 از ساعت ۰۸:۰۰ تا ۱۷:۰۰ (یکشنبه تا پنجشنبه) تماس حاصل فرمایید.

پناهندگان سوری:

اتباع سوریه که دارای گواهی معتبر پناهجویی کمیساریا و هر نوع مدرک هویتی سوری (کارت ملی، گذرنامه، دفترچه خانواده، گواهی هویت، یا رونوشت ثبت احوال انفرادی) هستند، می‌توانند با در دست داشتن این مدارک به اداره اقامت در شهر دهوک (دهوک شاندوخا، خیابان دانیل میتران)، یا دفاتر اقامت اردوگاه‌های دُميز ۱، بردرش، یا گويلان مراجعه نمایند.

افرادی که با ویزای ۳۰ روزه از طریق گذرگاه مرزی پیشخابور (PK-BCP) وارد اقلیم کردستان شده‌اند، باید موافقت مقامات مرزی پیشخابور جهت تغییر وضعیت قانونی از «گردشگر/بازدیدکننده» به «پناهجو» و همچنین تأییدیه مدیریت اردوگاه را اخذ کنند.

اداره اقامت متقاضی را به مراجع زیر ارجاع خواهد داد:

1. آزمایش خون: برای بررسی نبود بیماری‌های واگیردار، برای مردان ۱۴ تا ۶۰ سال و زنان ۱۴ تا ۵۰ سال. این آزمایش برای افرادی که برای نخستین بار وارد شده‌اند رایگان است. برای تمدید مجوز اقامت نیازی به تکرار آزمایش نیست.
2. مدیریت اردوگاه (DMCR و آسایش): برای دریافت تأییدیه، چه برای ساکنان اردوگاه و چه برای افرادی که خارج از اردوگاه زندگی می‌کنند. همچنین باید به آسایش محله مراجعه کنید. آسایش نشانی معتبر محل سکونت متقاضی را درخواست خواهد کرد و مختار محلی نیز نامه‌ای برای تأیید نشانی صادر می‌کند.

توجه: اگر نتیجه آزمایش بیماری‌های واگیردار مثبت باشد، همچنان ممکن است اقامت شما تأیید شود؛ مشروط بر اینکه گزارش پزشکی بیمارستان را ارائه دهید که درمان تجویزشده برای شما را تأیید کند.

اداره اقامت دهوک کارت مجوز اقامت را رایگان صادر می‌کند. اگر محل اقامت خود را از اربیل یا سلیمانیه به دهوک منتقل می‌کنید، هزینه انتقال ۱۰٬۰۰۰ دینار عراق است.

مدارک برای تمام پناهجویان ۱۴ ساله و بالاتر صادر می‌شود. نام کودکان زیر ۱۴ سال در پشت کارت مادر درج می‌شود. اگر مادر حضور نداشته باشد، نام کودک در پشت کارت پدر و در صورت نبود هر دو والد، در پشت کارت سرپرست درج خواهد شد.

کل فرایند ممکن است از زمان ارائه درخواست تا ۲ الی ۳ هفته طول بکشد.

اداره اقامت پس از دریافت نتیجه مطلوب آزمایش خون و تأییدیه آسایش، مجوز اقامت یک‌ساله با قابلیت تمدید صادر می‌کند.

اگر با ویزا از طریق فرودگاه اربیل یا  گذرگاه ابراهیم خلیل و با ویزا وارد اقلیم کردستان شده‌اید، یا برای اقامت عادی و کار به این منطقه آمده‌اید، باید برای دریافت کارت «اقامت کردستان» به اداره اقامت دهوک مراجعه کنید. در غیر این صورت، ممکن است به ازای هر روز اضافه‌اقامت تا ۲۰٬۰۰۰ دینار عراق جریمه شوید.

مدارک موردنیاز عبارت‌اند از:

• گذرنامه معتبر با حداقل ۶ ماه اعتبار، همراه با ویزای بازدید و مهر ورود.
• ضمانت یک شهروند عراقی دارای کارت اطلاعات اقلیم کردستان، یا یک شرکت ثبت‌شده در اقلیم کردستان عراق.
• قرارداد کاری امضاشده توسط کارفرمای عراقی، شرکت عراقی یا شرکت خارجی ثبت‌شده در اقلیم کردستان که مدت قرارداد را مشخص کند.
• تأییدیه امنیتی صادرشده از سوی آسایش کل، با اعتبار حداکثر یک ماه.
• نتیجه آزمایش خون صادرشده از آزمایشگاه عمومی شهر مربوطه که نبود بیماری‌های واگیردار را تأیید کند.

تغییر وضعیت به پناهجو در دهوک:

اگر تصمیم گرفته‌اید به عنوان پناهجو ثبت‌نام کنید، باید به اداره اقامت دهوک مراجعه فرمایید تا وضعیت خود را از «بازدیدکننده خارجی» به پناهجو تغییر دهید. در این صورت باید «کارت اقامت کردستان» خود را به «کارت مهاجرت کردستان» (Kurdistan Immigration Card) تبدیل نمایید. همه افراد واجد شرایط تغییر وضعیت نیستند؛ اداره اقامت دهوک این تغییر وضعیت را صرفاً بر پایه پیوند خانواده و عمدتاً به دلایل ازدواج تأیید می‌کند.

پس از دریافت نوبت از اداره اقامت و ارائه مدارک الحاق خانواده، شما را جهت مصاحبه امنیتی به آسایش معرفی می‌کنند. پس از اخذ تأییدیه آسایش، برای تأیید نهایی به مرکز بحران و آوارگان (DMCR) ارجاع داده خواهید شد. سپس باید جهت ثبت‌نام به عنوان پناهجو به کمیساریا مراجعه کنید. پس از نهایی کردن مراحل فوق، باید مدارک زیر را ارائه دهید:

• گواهی معتبر کمیساریا.
• یک مدرک هویتی سوری (دفترچه خانواده، کارت ملی، رونوشت سجلی و غیره).
• نتیجه آزمایش خون منفی برای مردان ۱۴ تا ۶۰ سال و زنان ۱۴ تا ۵۰ سال (رایگان و صرفاً برای بار اول).
• تأییدیه مدیریت اردوگاه (DMCR و آسایش) برای ساکنان داخل یا خارج از اردوگاه‌ها، مراجعه به آسایش محله برای ارائه آدرس معتبر و نامه تأییدیه نشانی از مختار محل.

پناهندگان اهل ترکیه در دهوک (Turkish refugees):

پرونده‌های اقامتی پناهندگان اهل ترکیه که نزد کمیساریا ثبت‌نام شده‌اند توسط اداره اقامت دهوک رسیدگی خواهد شد. مدارک مورد نیاز عبارتند از:

• گواهی معتبر کمیساریا (UNHCR Certificate).
• نامه مسکن و سکونت صادره از مختار که به تأیید بخشدار یا فرماندار منطقه رسیده باشد.

پناهندگان سوری:

ورود بدون ویزا: پناهندگان سوری که بدون ویزا وارد اقلیم کردستان شده‌اند و گواهی معتبر پناهجویی از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد و هر نوع مدرک هویتی سوری، مانند کارت شناسایی یا دفترچه خانوادگی، دارند، می‌توانند با ارائه این مدارک به واحد پناهندگان اداره اقامت سلیمانیه، مجوز اقامت دریافت کنند.

اداره اقامت متقاضی را به مراجع زیر ارجاع خواهد داد:

1. آزمایشگاه پزشکی برای انجام آزمایش خون و بررسی بیماری‌های واگیردار. این آزمایش برای تازه‌واردان رایگان است و برای تمدید مجوز اقامت نیازی به تکرار آن نیست.
2. آسایش محله، برای بررسی نشانی معتبر متقاضی. مختار محلی نامه تأیید نشانی را صادر خواهد کرد.

اداره اقامت پس از دریافت نتیجه آزمایش خون و تأییدیه آسایش، مجوز اقامت یک‌ساله با قابلیت تمدید صادر می‌کند.

اداره اقامت و آسایش در کنار دفتر ثبت‌نام کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد در اردوگاه پناهندگان عربت و همچنین در مرکز ثبت‌نام سلیمانیه فعالیت می‌کنند؛ این اطلاعات مربوط به مارس ۲۰۲۰ است.

ورود با ویزا: اگر به‌طور قانونی و با ویزا وارد اقلیم کردستان شده‌اید، باید برای دریافت مجوز اقامت به اداره اقامت سلیمانیه مراجعه کنید.

در سلیمانیه، اداره اقامت هزینه‌های مربوط به سوری‌هایی را که با ویزای معتبر از طریق فرودگاه وارد اقلیم کردستان شده‌اند کاهش داده است. همچنین الزام داشتن ضامن و جریمه اضافه‌اقامت برای پناهندگان سوری ثبت‌نام‌شده در کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد لغو شده است.

پناهندگان سایر تابعیت‌ها در سلیمانیه:

• اگر دارای مدرک پناهندگی کمیساریا بر پایه فرآیند تعیین وضعیت پناهندگی (RSD) یا وضعیت پناهندگی بدوی (prima facie) هستید:

پناهندگانی که دارای ۱) گواهی معتبر کمیساریا، ۲) یک مدرک هویتی (شناسنامه، کارت ملی، مدرک تابعیت)، و ۳) حامی/اسپانسر هستند، می‌توانند با ارائه این مدارک به واحد پناهندگان در اداره اقامت سلیمانیه مراجعه کنند.

اداره اقامت متقاضی را برای آزمایش خون (رایگان و مختص بار اول) و اخذ تأییدیه نشانی به آسایش و مختار ارجاع خواهد داد. پس از دریافت نتایج آزمایش و استعلام آسایش، مجوز اقامت یک‌ساله قابل تمدید صادر خواهد شد.

• اگر پناهجو هستید:

ملزم به ارائه معرفی‌نامه و نامه کفالت از یک حزب سیاسی کُردی می‌باشید. مجوز اقامت صادرشده در این حالت دارای اعتبار ۶ ماهه خواهد بود.

پناهندگان و پناهجویانی که دارای کارت شناسایی معتبر کمیته دائمی پناهندگان وزارت کشور (PC-MoI) هستند، نیازی به اخذ مجوز اقامت جداگانه ندارند.

پناهندگان و پناهجویان دارنده کارت معتبر PC-MoI صادره از سوی کمیته دائمی امور پناهندگان سیاسی در استان‌های مرکزی و جنوبی عراق، تنها در محدوده استان‌های مرکزی و جنوبی که در آن ثبت‌نام شده‌اند مجاز به تردد و جابه‌جایی آزادانه هستند.

تلاش برای سفر به اقلیم کردستان عراق (KRI) بدون اخذ مجوزهای قانونی لازم، ممکن است پناهندگان و پناهجویان را با خطرات جدی نظیر دستگیری، حبس و اخراج مواجه سازد.

• برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ثبت‌نام در کمیته دائمی پناهندگان وزارت کشور، لطفاً به صفحه زیر مراجعه فرمایید:

➡️ کمیته دائمی امور پناهندگان سیاسی – وزارت کشور (PC-MOI) – کمیساریای عالی پناهندگان عراق