UNHCR tarafından kayıt ve MSB

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER MÜLTECİLER YÜKSEK KOMİSERLİĞİ (UNHCR) 10 EYLÜL 2018 TARİHİ İTİBARİYLE TÜRKİYE’DE KAYIT ALMA İŞLEMLERİNİ SONLANDIRACAKTIR

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu tarafından görevlendirilen ulusal makam olarak Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (GİGM), uluslararası koruma başvurularını kayıt altına alma ve değerlendirmekle sorumludur. UNHCR, kuruluş aşamasında uluslararası koruma başvuru sahiplerinin kayıtlarının alınması ve sevk süreçleri de dahil olmak üzere GİGM’e destek olmuştur. 10 Eylül 2018 tarihinden itibaren UNHCR’ın, Türkiye’de uluslararası koruma başvurusunda bulunmak isteyen yabancıların kayıtlarını almayı sonlandıracağı duyurulur.

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu gereğince, Türkiye’de uluslararası koruma başvurusunda bulunmak isteyen yabancılar, ülkeye giriş yapmalarına müteakip illerde bulunan İl Göç İdaresi Müdürlüklerine (İGİM) müracaat ederek başvuru talebinde bulunacaklardır. İGİM’ler bireyler tarafından yapılan uluslararası koruma başvurularının kayıt ve daha sonraki işlemlerini başlatacak ve üstlenecektir.

UNHCR, Türkiye’deki uluslararası koruma başvuru ve statü sahiplerine danışmanlık hizmetleri sunmak da dahil olmak üzere koruma faaliyetlerine devam edecektir. Koruma ihtiyacınız varsa veya Türkiye’deki haklarınız ve yükümlülükleriniz veya prosedürler hakkında danışmanlığa ihtiyaç duyuyorsanız, UNHCR’a ve UNHCR’ın ortak kuruluşlarına müracaat edebilirsiniz. UNHCR’ın, uluslararası koruma başvuru sahiplerine ve başvuru sahiplerinin rızası dahilinde uluslararası koruma başvurularıyla ilgili bilgilere erişimi devam edecektir.

Bu bağlamda:

1) UNHCR tarafından daha önce kayıtları alınmış ve illere sevk edilmiş uluslararası koruma başvuru sahipleri:

  • UNHCR’ın size verdiği sevk mektubunda belirtildiği gibi uluslararası koruma başvurusunda bulunmanız için ildeki İGİM’e müracaat etmeniz gerekmektedir.
  • UNHCR ve ortakları, Türkiye’deki uluslararası koruma başvuru ve statü sahiplerine danışmanlık da dahil olmak üzere koruma hizmetleri vermeye devam edecektir. Koruma ihtiyacınız varsa veya danışmanlığa ihtiyaç duyuyorsanız, UNHCR’a ve UNHCR’ın ortaklarına müracaat edebilirsiniz.
  • UNHCR’ın, uluslararası koruma başvuru sahiplerine ve başvuru sahiplerinin rızası dahilinde uluslararası koruma başvurularıyla ilgili bilgilere erişimi devam edecektir.

2) Türkiye’ye yeni gelmiş ve henüz İGİM tarafından kayıtları alınmamış kişiler:

  • Lütfen Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra en kısa süre içerisinde İGİM’e giderek kayıt başvurunuzu yapınız.
  • İGİM’de uluslararası koruma başvurusunda bulunabilmek için Ankara’da bulunan UNHCR’DAN bir sevk mektubu almanıza gerek yoktur. İlinizdeki İGİM’e başvurabilirsiniz.
  • İGİM’de kaydınızı tamamlamanız, Türkiye’de yasal olarak kalmanızı sağlayacaktır. Size üzerinde Yabancı Kimlik Numaranız olan bir Kimlik kartı düzenlenecektir ve bu kimlik kartı Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı gereğince sizin hak ve hizmetlere erişiminizi sağlayacaktır.
  • Uluslararası koruma başvuruları 81 ilde alınırken, mevzuat gereğince bazı illerde daimi ikamete izin verilmemektedir. ikamete izin verilmeyen illerden birinde başvuru yaparsanız, uzun süreli ikametinizin düzenleneceği bir ile sevk edileceksiniz (haritadaki yeşil iller).
  • İGİM ve koruma masaları sahip olabileceğiniz koruma ihtiyaçlarını veya hassas durumları tespit edecektir. Herhangi bir özel ihtiyacınız varsa, lütfen İl Göç İdaresi Müdürlüklerindeki mülakat sorumlusunu bilgilendirin. Yapılacak değerlendirmeye bağlı olarak başvurunuza öncelik tanınabilir.
  • UNHCR ve ortakları, Türkiye’deki uluslararası koruma başvuru ve statü sahiplerine danışmanlık da dahil olmak üzere koruma hizmetleri vermeye devam edecektir. Koruma ihtiyacınız varsa veya danışmanlığa ihtiyaç duyuyorsanız, UNHCR’a ve UNHCR’ın ortaklarına müracaat edebilirsiniz.
  • UNHCR’ın, uluslararası koruma başvuru sahiplerine ve başvuru sahiplerinin rızası dahilinde uluslararası koruma başvurularıyla ilgili bilgilere erişimi devam edecektir.

Türkiye’de yaşayabileceğiniz iller yeşil ile renklendirilmiştir:

Türk makamlarına kaydınız ile İlgili daha fazla bilgiye ihtiyacınız olursa, aşağıdaki telefon Numaraları İle GİGM ve UNHCR İle İletişime geçebilirsiniz:

157 – YİMER (GİGM Yabancılar İletişim Merkezi)
444 48 68 – UNHCR Danışma Hattı

Bu bilgiyi broşür olarak buradan indirebilirsiniz.

UNHCR tarafından yürütülen Mülteci Statüsü Belirleme usulleri

UNHCR tarafından yürütülen Mülteci Statüsü Belirleme (MSB) süreci, başvuruda bulunan bireylerin “mülteci” olmaya uygun olup olmadıklarını belirlemek amacıyla mülteci statüsü başvuruları hakkında bilgi toplanmasını ve başvuruların incelenmesini kapsamaktadır. Mülteci olmak ise, Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin 1951 Sözleşmesi’nin 1(A) maddesi ve 1950 tarihli UNHCR Tüzüğü’nde yer alan ilgili mülteci tanımında belirtilen kriterlere göre kişinin durumunun değerlendirilmesine bağlıdır.

Türkiye’de MSB, Türk makamları tarafından uygulanan usuller doğrultusunda ve bu usullerle koordinasyon hâlinde olmak üzere kendi görev alanı içerisinde UNHCR tarafından yürütülmektedir.

Mülteci statüsü için neden UNHCR benimle mülakat yapıyor?

Mülteci tanımına uyan bireylere mülteci statüsünün tanınması UNHCR’nin koruma görevinin temel parçasıdır. UNHCR mülteci tanımına uyan bireyleri en uygun ve etkili araç ve kaynaklarla korumak ve onlara yardım etmek amacıyla MSB sürecini yürütmektedir. Bu kişilere kalıcı çözümler sunmak da bu sürecin bir parçasıdır. Bu çözümler, ev sahibi ülkeye entegrasyon, üçüncü ülkeye yerleştirme veya gönüllü geri dönüş şeklinde olabilir.

UNHCR ile yapılan MSB mülakatı ne anlama gelir?

Mülteci statüsü bireysel MSB mülakatıyla belirlenmektedir. UNHCR ile yapılan bu mülakat, bir sığınmacının menşe ülkesinden neden kaçtığını ve geri dönmekten neden korktuğunu kişisel ve ayrıntılı olarak açıklayarak başvurusunu gerekçelendirmesine olanak tanıyan bir yoldur ve böylece UNHCR’nin kişinin talebi hakkında bir karara varması mümkün olmaktadır. Mülakatı yapan statüye uygunluk görevlisi, sığınmacıya menşe ülkesini terk etmesini zorunlu kılan nedenleri anlatması için sorular sorar.

MSB mülakatı nasıl yapılır?

MSB mülakatı her sığınmacı ile bireysel olarak yapılmaktadır. Buna göre asıl mülteci statüsü başvuru sahibi ve bu kişinin ailesinin yetişkin her bir ferdi veya bakmakla yükümlü olduğu herkes aynı vakaya/dosyaya dâhil edilir. Bu mülakat, sığınmacının tercih ettiği dilde bir tercüman yardımıyla yapılır. Sığınmacıdan mülakat sırasında anladıklarını teyit etmesi istenir. Sığınmacı, mülakat görevlisinin cinsiyetine ilişkin tercihini de ifade edebilir. Statüye uygunluk görevlisinin sorduğu tüm sorular ve sığınmacının verdiği yanıtlar da dâhil olmak üzere mülakatın ayrıntılı içeriği mülakat sırasında not alan statüye uygunluk görevlisi tarafından elektronik formatta kayıt altına alınır. Sığınmacı, ses kaydı alınacaksa, bu konuda bilgilendirilir ve rızası alınır.

MSB mülakatının tüm içeriği tamamen gizli kalır ve sığınmacıya bu konuda mülakatın başında bilgi verilir. Statüye uygunluk görevlisi sorunsuz bir mülakat süreci geçirilmesini ve adil bir karar verilmesini sağlamak üzere sığınmacıdan işbirliği içinde hareket etmesini ve doğruları söylemesini rica eder. Sığınmacıya MSB mülakatının ve UNHCR’nin karar verme süreçlerinin ücretsiz olduğu hatırlatılır ve sahtecilik ve rüşvet söz konusu olursa bunları bildirebileceği kişilerin irtibat bilgileri verilir.

UNHCR, zamanında alındığı takdirde, sığınmacının MSB mülakatına yasal temsilcisinin veya üçüncü bir tarafın katılması yönündeki nihai taleplerini inceler. UNHCR bu incelemeyi yaparken bu kişilerin katılımına yetki alanına giren MSB Usul Standartları doğrultusunda ve Ofis tarafından belirlenen usule ilişkin şartlara bağlı kalarak izin verebilir. Yasal temsilci olarak görev yapmak için sığınmacının imzası gereklidir. UNHCR bu amaçla doldurulmak üzere bir form verebilir. Sığınmacının belirlediği ve UNHCR’nin akredite ettiği yetkili yasal temsilci; sığınmacı adına belge, dilekçe ve güncel bilgi ibraz eder ve paylaşır. Bu konunun takibini gerektiği şekliyle UNHCR yapar.

MSB mülakatı hangi aşamalardan oluşur?

MSB mülakatının ilk adımı normalde sığınmacının mülakat için uygun olup olmadığının doğrulanması, yukarıda bahsi geçen haklar, görevler ve usuller hakkında danışmanlık sunulması ve sığınmacının kayıt aşamasında paylaştığı kişisel bilgilerin ve diğer ilgili kişisel bilgilerin kısaca doğrulanması talebinden oluşur. Sığınmacıya elinde olabilecek ve göstermek isteyebileceği ilgili kimlik, seyahat belgesi ve diğer belgeleri sunması hatırlatılır. Buna ek olarak, statüye uygunluk görevlisi sığınmacıya sığınmacının Türkiye’de uluslararası koruma başvurusunda bulunan kişilere yönelik, ulusal mevzuatla belirlenen yükümlülükleri yerine getirip getirmediğini sorar.

Daha sonra sığınmacı menşe ülkesini terk etme nedenlerini; sosyal, ailevi, eğitimsel ve mesleki bağlam ve arka planını ve ülkesini terk etmesine ilişkin gerekli gördüğü diğer ayrıntıları açıklaması için statüye uygunluk görevlisi tarafından yönlendirilir. Statüye uygunluk görevlisi sığınmacıdan menşe ülkesine geri dönmesi durumunda başına neler gelebileceğine ilişkin düşüncelerini ve bu düşüncelerinin nedenlerini açıklamasını isteyebilir.

Normalde mülakat, mülakat sırasında verilen beyanların netleştirilmesi veya teyit edilmesine yönelik talepler ve statüye uygunluk görevlisinin sığınmacıya son kez paylaşmak istediği herhangi bir bilgi veya sormak istediği herhangi bir soru olup olmadığını sormasıyla sona erer.

UNHCR ile iletişim hâlinde olma

Lütfen UNHCR ve ortaklarında güncel telefon numaranızın ve adresinizin bulunduğundan emin olun. İletişim bilgilerinizi çevrimiçi olarak şu adresten güncelleyebilirsiniz: http://results.unhcr.org.tr. Bu internet sitesinde, “Güncelleme” butonuna tıklayarak güncelleme menüsüne erişebilirsiniz. Bu sayede telefon numaranızı, adresinizi ve yabancı kimlik numaranızı güncelleyebilirsiniz. Bu şekilde dosyanız ve ülkedeki statünüzle ilgili bilgiler konusunda size kolaylıkla ulaşabiliriz.

***Önemli uyarı***

UNHCR ve ortakları tarafından sunulan tüm hizmetler ücretsizdir. Bu nedenle UNHCR’ye MSB ve diğer hizmetler için kimseye ödeme yapmayın. Eğer sizden herhangi bir hizmet için ücret istenirse veya sahteciliğe maruz kaldığınızdan şüpheleniyorsanız, UNHCR’ye derhâl haber verin. Sahtecilikle ilgili nasıl şikâyette bulunabileceğiniz hakkında daha çok şey öğrenin.

Ayrıca UNHCR usulleri hakkında daha fazla bilgi ve tavsiye almak için, doğrudan UNHCR ve ortakları ile iletişime geçebileceğinizi lütfen unutmayın.

 


İlgili bağlantılar

Türk makamları tarafından kayıt
UNHCR Türkiye
Üçüncü ülkeye yerleştirme